Tec 50 to trzeci i zarazem kończący poziom kursu PADI Tec Deep Diver, opisany szczegółowo w oficjalnym Tec Diver Instructor Manual. W przeciwieństwie do wcześniejszych poziomów wymaga już dwóch butli dekompresyjnych, a nurkowania trzecie i czwarte wymagają zaplanowania i próby realizacji konkretnej „misji" — celu nurkowania wykraczającego poza samo wykonanie profilu, np. zwiedzenie określonej trasy wraku. Po ukończeniu kursu potrafisz samodzielnie planować i prowadzić pełne nurkowania dekompresyjne do 50 metrów, wykorzystując wiele gazów dekompresyjnych, w tym czysty tlen (100%), oraz reagować na sytuacje wymagające przejścia na plan zapasowy. To poziom, który potwierdza dojrzałość, dyscyplinę i samodzielność nurka technicznego — i otwiera drogę do szkoleń trimiksowych na większe głębokości.

Wariant Tec 50 Trimix wprowadza stosowanie trimiksu (nie mniej niż 21% tlenu, nie więcej niż 40% helu — to wyższy limit helu niż na Tec 40/45) na poziomie Tec 50. Hel ogranicza narkozę azotową, dzięki czemu na granicy 50 metrów zachowujesz pełną jasność myślenia i nurkujesz bezpieczniej. Aby uzyskać tę certyfikację, oprócz wszystkich wymagań Tec 50 Diver musisz dodatkowo ukończyć sekcję e-learningową „Nurkowanie na trimiksie" wraz z egzaminem trimiksowym, wykonać analizę trimiksu podczas Practical Application Three oraz zrealizować Nurkowania 3 i 4 na trimiksie.

Jeśli jesteś już certyfikowanym Tec 50 Diverem i chcesz dopiero teraz dołożyć trimiks, możliwy jest „upgrade" do Tec 50 Trimix — PADI zaleca jednak w takiej sytuacji rozważenie od razu kursu Tec Trimix 65 Diver, który to naturalny kolejny krok po Tec 50.

Oficjalne wymagania standardu PADI, które musisz spełnić przed rozpoczęciem kursu:

• Certyfikat PADI Tec 45 Diver (lub równoważny) — w wariancie trimiksowym odpowiednio Tec 45 Trimix.
• Certyfikat PADI Rescue Diver. Jeśli spełniasz to wymaganie certyfikatem równoważnym innej organizacji, konieczne jest udokumentowanie szkolenia z pierwszej pomocy/CPR w ciągu ostatnich dwóch lat.
• Minimum 100 zalogowanych nurkowań lub 75 godzin pod wodą.
• Ukończone 18 lat.

Przed rozpoczęciem kursu instruktor zwykle wykonuje preasesment — rekomendowane jest powtórzenie Tec 45 Diver Quick Review oraz sprawdzenie umiejętności z Nurkowania 1 kursu Tec 45 (w konfiguracji back mount) lub z Nurkowania 1 Tec 45/Tec Sidemount (w sidemouncie).

Certyfikacja Tec 50 Diver wymaga ukończenia trzech elementów, realizowanych naprzemiennie w ściśle określonej kolejności:

1. e-Learning PADI Tec 50 Diver — pięć segmentów wiedzy teoretycznej wraz z testami (Knowledge Reviews) i końcowym egzaminem (segment szósty opcjonalny, ale zalecany). Dla wariantu Trimix dochodzi sekcja „Nurkowanie na trimiksie" z osobnym egzaminem.
2. Practical Applications One–Four — cztery sesje zajęć praktycznych na sucho, poprzedzające kolejno każde z czterech nurkowań.
3. Nurkowania 1–4 — cztery nurkowania szkoleniowe, opisane szczegółowo poniżej.

Kolejność jest ściśle określona: segmenty wiedzy 1–2 poprzedzają Practical Application One i Nurkowanie 1; segmenty 3–4 (poprzedzone sekcją trimiksową, jeśli dotyczy) poprzedzają Practical Application Two i Nurkowanie 2; segment 5 poprzedza zarówno Practical Application Three, jak i Four, które poprzedzają odpowiednio Nurkowanie 3 i Nurkowanie 4. Analiza trimiksu (jeśli dotyczy) musi zostać wykonana przed Nurkowaniem 3 i przed jakimkolwiek użyciem trimiksu w wodzie. Egzamin końcowy musi zostać zaliczony przed certyfikacją. Do zajęć potrzebny będzie dostęp do oprogramowania do planowania nurkowań technicznych oraz logbook.

• Samodzielnego planowania wymagających nurkowań dekompresyjnych do 50 metrów, z dwoma przełączeniami gazu i planami zapasowymi (backup plan).
• Planowania i realizacji „misji" nurkowej — konkretnego celu nurkowania (np. trasy po wraku), zawsze podporządkowanego bezpieczeństwu.
• Zarządzania dwiema butlami dekompresyjnymi jednocześnie, w tym ich wystawianiem na różnych głębokościach i wymianą między członkami zespołu w sytuacjach awaryjnych.
• Zaawansowanych procedur awaryjnych: reakcji na utratę gazu dennego, głębokiego lub płytkiego gazu deco, oddychanie zbyt „gorącym" gazem na danej głębokości, niekontrolowany wyciek.
• Pełnej dyscypliny, pływalności i trymu nurka technicznego przy złożonych, wieloprzystankowych profilach.

Practical Application One (przed Nurkowaniem 1)

• Złożenie sprzętu — konfiguracja podwójnej butli plus dwie butle deco, gotowa do nurkowania.
• Mechanika pełnego, technicznego zejścia z dwiema butlami deco: ustawienie zespołu, S-drill, kontrola szczelności, kontrola po zejściu.
• Mechanika wynurzenia zespołowego: przygotowanie i wypuszczenie bojki SMB, ustawienie zespołu, wynurzanie, co najmniej cztery przystanki dekompresyjne, dwa przełączenia NO TOX, przełączenie gazu na komputerze po każdym przełączeniu, powierzchnia, pływalność dodatnia.
• Po przećwiczeniu zejścia i wynurzenia — omówienie realistycznych problemów: przekroczenie zaplanowanej głębokości, przekroczenie zaplanowanego czasu dennego, partner bez gazu dennego, partner bez głębokiego gazu deco, partner bez płytkiego gazu deco, partner źle się czujący.

Practical Application Two (przed Nurkowaniem 2)

• Przegląd ustawień i obsługi oprogramowania do planowania nurkowań.
• Zaplanowanie zespołowe symulowanego nurkowania dekompresyjnego na Nurkowanie 2, z dwoma przełączeniami gazu i minimum 30 minutami dekompresji na co najmniej czterech przystankach.
• Jeśli używane są komputery — zaplanowanie tego samego nurkowania z ich użyciem i wskazanie różnic względem planu z oprogramowania.
• Zaplanowanie kroków zejścia i wynurzenia przy minimalnym udziale instruktora; przemyślenie problemów i sformułowanie rozwiązań.

Practical Application Three (przed Nurkowaniem 3)

• Zaplanowanie nurkowania dekompresyjnego z uwzględnieniem głębszych i dłuższych wariantów awaryjnych, na Nurkowanie 3, z dwoma przełączeniami gazu i minimum 30 minutami dekompresji na co najmniej czterech przystankach.
• Zaplanowanie misji do zrealizowania w ramach tego nurkowania.
• Zaplanowanie kroków zejścia i wynurzenia oraz przemyślenie problemów przy minimalnym udziale instruktora.
• Zaplanowanie nurkowania powtórzeniowego w limitach Tec 50 (lub Tec 50 Trimix).
• Obliczenie własnego roboczego i dekompresyjnego SAC, nosząc dwie butle deco, na podstawie danych z Nurkowania 1 lub 2.
• Analiza trimiksu (jeśli dotyczy) — poprawne użycie analizatora do zbadania co najmniej dwóch mieszanek.

Practical Application Four (przed Nurkowaniem 4)

• Zaplanowanie nurkowania dekompresyjnego z głębszymi/dłuższymi wariantami awaryjnymi na Nurkowanie 4, z dwoma przełączeniami gazu i minimum 20 minutami dekompresji na co najmniej trzech przystankach.
• Zaplanowanie misji do zrealizowania.
• Zaplanowanie kroków zejścia i wynurzenia oraz przemyślenie problemów przy minimalnym lub zerowym udziale instruktora.

Nurkowanie 1 składa się z dwóch części, w wodzie zamkniętej z dostępem do miejsca, w którym można stanąć, na maksymalnej głębokości 10 metrów, bez przystanków dekompresyjnych, w grupach 6:1 lub 8:1.

Część pierwsza

• Złożenie, założenie i dopasowanie sprzętu wraz z dwiema butlami deco; przedwodny check zespołowy; kontrola pływalności; kontrola szczelności.
• Zejście zespołowe z S-drill i kontrolą po zejściu przy minimalnym udziale instruktora; odnalezienie/odczytanie/schowanie SPG; świadomość gazu/czasu komunikowana zespołowo przez całe nurkowanie.
• Pływanie w trymie horyzontalnym nosząc dwie butle deco min. 2 minuty; pływanie żabką nosząc dwie butle deco min. 2 minuty z dwoma obrotami helikopterowymi i dwiema zmianami głębokości; odsunięcie się min. metr od symulowanego wrażliwego miejsca wyłącznie kopnięciami wstecznymi, nosząc dwie butle deco.
• Zespołowe wystawienie dwóch butli deco w dwóch różnych miejscach symulujących odpowiednie maksymalne głębokości gazów, odzyskanie i ponowne założenie zgodnie z zawartością tlenu, przy minimalnym zatrzymaniu ruchu do przodu.
• Reakcja na symulowany wyciek gazu z butli sidemount/deco podczas symulowanego przystanku — przełączenie na właściwe źródło gazu i zamknięcie zaworu, ostrożne ponowne otwarcie w celu potwierdzenia wycieku i ponowne zamknięcie, technika „feathering" (krótkie odkręcanie zaworu) przez minimum minutę, komunikacja z zespołem.

Część druga

• Reakcja na sytuację, w której partner oddycha gazem o zbyt wysokiej zawartości tlenu na danej głębokości — natychmiastowe podanie drugiego stopnia z długiego węża z butli gazu dennego, po czym partner przełącza się (NO TOX) na właściwą butlę.
• Symulacja awarii głównego źródła wyporności, ponowne uzyskanie neutralnej pływalności metodą alternatywną, wynurzenie i realizacja min. dwóch symulowanych przystanków łącznie min. 5 minut.
• Symulacja braku gazu dennego — dzielenie się gazem z partnerem, wynurzenie do głębokości pierwszego przełączenia gazu, przełączenie NO TOX na „głęboki" gaz deco i zmiana gazu na komputerze; oraz odwrotnie — reakcja na partnera symulującego utratę gazu dennego.
• Reakcja na symulowaną utratę „płytkiego" gazu deco na przystanku (min. 5 minut) — przełączenie NO TOX na „głęboki" gaz deco, zmiana gazu na komputerze, oczekiwanie na zakończenie dekompresji przez partnera, wymiana butli „płytkiego" gazu deco i przełączenie NO TOX na podarowany gaz, by dokończyć własną dekompresję; oraz odwrotna sytuacja — pomoc partnerowi w tej samej procedurze.
• Wynurzenie z kontrolowanym tempem do pięciu symulowanych przystanków dekompresyjnych, łącznie min. 20 minut, z dwoma przełączeniami NO TOX na zaplanowanych głębokościach i przełączeniem gazu na komputerze po każdym z nich, w granicach 1 metra od przystanku.

W trakcie Nurkowania 1 lub 2 dodatkowo realizowane są Dive Flexible Skills: samodzielne założenie/zdjęcie dwóch butli deco na powierzchni, obliczenie po nurkowaniu ekspozycji tlenowej (OTU/CNS), pełny gas shutdown drill (do 2 minut w back mouncie / 90 sekund w sidemouncie), zapis danych do obliczenia SAC (pływania i dekompresyjnego) nosząc dwie butle deco, wypuszczenie DSMB, symulacja awarii DSMB oraz wynurzenie wzdłuż linki DSMB z zaplanowanymi przystankami.

Nurkowanie 2 odbywa się w wodzie otwartej, na głębokości od 15 do 30 metrów, z co najmniej czterema przystankami i minimum 30 minutami symulowanej dekompresji, w grupach 4:1 lub 6:1.

• Zaplanowanie nurkowania, lista kontrolna Tec Diver Predive Checklist, przedwodny check zespołowy, kontrola szczelności.
• Symulacja awarii głównego źródła wyporności na powierzchni nosząc dwie butle deco, ponowne uzyskanie pływalności dodatniej; pomoc nurkowi z awarią wyporności (dodatkowa wyporność, zdjęcie butli deco, asysta do wyjścia).
• Zejście zespołowe z S-drill i kontrolą po zejściu; świadomość gazu/czasu/głębokości — sygnalizowanie osiągnięcia limitu zawracania.
• Pływanie w trymie horyzontalnym min. 5 minut nosząc dwie butle deco/stage; pływanie żabką min. 5 minut nosząc dwie butle deco/stage z dwoma obrotami helikopterowymi i dwiema zmianami głębokości; odsunięcie się min. metr kopnięciami wstecznymi od symulowanego wrażliwego miejsca.
• Zespołowe wystawienie dwóch butli deco, odzyskanie i ponowne założenie zgodnie z zawartością tlenu podczas ciągłego pływania; reakcja zespołowa na symulowany brak gazu dennego u jednego z członków.
• Wynurzenie do co najmniej czterech symulowanych przystanków, łącznie min. 30 minut — dwa przełączenia NO TOX na zaplanowanych przystankach, przełączenie gazu na komputerze po każdym, pozycja horyzontalna w granicach 1 metra.
• Reakcja zespołowa na symulowany niekontrolowany wyciek gazu deco u jednego z członków podczas przystanku; reakcja na symulowany wyciek regulatora/zaworu — zamknięcie właściwego zaworu w ciągu 30 sekund, przełączenie drugich stopni/źródeł gazu.
• Symulacja awarii głównego źródła wyporności, ponowne uzyskanie neutralnej pływalności metodą alternatywną, utrzymanie symulowanego przystanku min. 3 minuty i kontrolowane wynurzenie na powierzchnię.
• Reakcja na do trzech symulowanych sytuacji awaryjnych spośród: brak gazu dennego, partner bez gazu dennego, brak gazu deco, nieprzytomny oddychający nurek pod wodą, partner oddychający zbyt „gorącym" gazem, wyciek regulatora/węża/SPG, wyciek butli/manifoldu, słaba bateria komputera, awaria komputera, nieprzytomny nieoddychający nurek na powierzchni.

Nurkowanie 3 to pierwsze nurkowanie z realną, wymaganą dekompresją (dwa przełączenia gazu, co najmniej cztery przystanki, minimum 30 minut łącznie) oraz pierwsze, w którym zespół planuje i podejmuje próbę realizacji konkretnej misji nurkowej. Odbywa się na głębokości 30–50 metrów, w grupach 4:1 lub 6:1. Powodzenie misji nie jest wymaganiem zaliczeniowym — priorytetem zawsze pozostaje bezpieczeństwo.

• Zaplanowanie nurkowania wraz z misją, lista kontrolna, przedwodny check zespołowy, kontrola szczelności.
• Zejście zespołowe z kontrolą po zejściu, zatrzymanie się nad dnem; komunikowanie świadomości gazu/czasu zespołowo; stosowanie właściwych technik płetwowania i utrzymanie prawidłowej pozycji ciała oraz trymu przez cały czas nurkowania.
• Realizacja zaplanowanej misji, na tyle, na ile pozwala czas i dostępne zasoby, zespołowo.
• Wynurzenie i realizacja zaplanowanej dekompresji (min. 4 przystanki, min. 30 minut łącznie) zespołowo — NO TOX do dwóch butli deco na zaplanowanych głębokościach, przełączenie gazu na komputerze po każdym, pozycja horyzontalna w granicach 1 metra.
• Reakcja na wszelkie rzeczywiste problemy lub sytuacje awaryjne, indywidualnie lub zespołowo.

Nurkowanie 4 to kolejne nurkowanie z misją, na głębokości 36–50 metrów, w grupach 4:1 lub 6:1 — ale z istotnym zwrotem: w jego trakcie instruktor sygnalizuje symulowaną sytuację awaryjną, która lekko wydłuża zaplanowany czas denny. Zespół musi przełączyć się na plan zapasowy (backup plan) i realizować go aż do powierzchni, komunikując zmianę planu.

• Zaplanowanie nurkowania wraz z misją, lista kontrolna, przedwodny check zespołowy, kontrola szczelności.
• Zejście zespołowe z kontrolą po zejściu, zatrzymanie się nad dnem; komunikowanie świadomości gazu/czasu; stosowanie właściwych technik płetwowania i trymu przez cały czas.
• Realizacja zaplanowanej misji, na tyle, na ile pozwalają czas i zasoby, zespołowo.
• Reakcja zespołowa na symulowaną sytuację przekraczającą pierwotny plan nurkowania.
• Wynurzenie i realizacja zaplanowanej dekompresji według planu zapasowego (min. 4 przystanki, min. 30 minut łącznie), komunikując zmianę planu zespołowo — dwa przełączenia NO TOX na zaplanowanych głębokościach, przełączenie gazu na komputerze po każdym, pozycja horyzontalna w granicach 1 metra.
• Reakcja na wszelkie rzeczywiste problemy lub sytuacje awaryjne, indywidualnie lub zespołowo.

Maksymalne tempo wynurzania podczas wszystkich czterech nurkowań to 9 metrów na minutę lub wolniej, jeśli tak wskazuje oprogramowanie, komputer lub timer nurkowy. Przy briefingu do Nurkowania 2 instruktor uprzedza o możliwych niezapowiedzianych symulowanych awariach; przy Nurkowaniu 4 mogą one trwać dłużej niż na poprzednich nurkowaniach.

Tec 50 wymaga konfiguracji podwójnej butli plus dwóch butli dekompresyjnych — to kluczowa różnica względem Tec 45, gdzie wystarczała jedna butla deco.

Do tego standardowe wyposażenie nurka technicznego: dwa kompletne automaty (długi wąż + SPG), automaty i osprzęt na obu butlach deco, skrzydło z uprzężą i zapasowym źródłem wyporności (dwukomorowe skrzydło lub suchy skafander), komputer nurkowy z możliwością przełączania między wieloma gazami, sygnalizacja na powierzchni, kołowrotek/spool, bojka SMB (zalecane dwie), nóż z zapasowym, kompas, slate. Na tym poziomie własna, precyzyjnie dopasowana konfiguracja jest kluczowa — chętnie doradzimy dobór i konfigurację w naszym sklepie nurkowym.

• Z Tec Sidemount Diver na poczet Tec 50 — zaliczenie Practical Application One (wymaganie 1) i części pierwszej Nurkowania 1, w gestii instruktora.
• Z Tec 40 Trimix lub Tec 45 Trimix Diver na poczet Tec 50 — zaliczenie Practical Application Three (wymaganie 8, analiza trimiksu).
• Tec 50 Trimix Diver na poczet Tec Trimix 65 / Tec Trimix — po preasesmencie: zaliczenie pierwszego segmentu wiedzy (Knowledge Development One) oraz Practical Application One tych kursów.

Jeśli masz już certyfikat Tec 50, ale dłużej nie nurkowałeś technicznie, możesz skorzystać z odświeżenia — to nie jest nowa certyfikacja. Instruktor przeprowadza preasesment, powtarza wiedzę i Practical Application w zakresie wynikającym z oceny, prowadzi Nurkowanie 1 prescriptively, a na koniec realizuje nurkowanie otwarte, by przećwiczyć umiejętności w realnych warunkach.

Po Tec 50 naturalnym kierunkiem są pełne kursy trimiksowe na większe głębokości — Tec Trimix 65 i Tec Trimix Diver. Jeśli dopiero zaczynasz przygodę z „tec", zobacz wcześniejsze poziomy: Tec 40 i Tec 45, a wprowadzenie znajdziesz w programach Discover Tec i Tec Basics. Pełną ofertę zebraliśmy na stronie kursy techniczne.